29 . چون موسى مدت را تمام كرد و با اهلش به راه افتاد . . . و با اهلش به راه افتاد . . . * ( فَإِذا قَضَيْتُمْ مَناسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا الله ) * بقره : 200 . در آيهء * ( فَلَمَّا قَضى زَيْدٌ مِنْها وَطَراً . . . ) * احزاب : 37 . مراد تمام كردن حاجت بوسيلهء طلاق دادن است طبرسى فرموده : كسى كه بخواسته اش برسد گويند : « قضى وطره » ايضا آيه : * ( إِذا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَراً ) * در ذيل همين آيه است . 5 - فعل . مثل * ( فَاقْضِ ما أَنْتَ قاضٍ ) * طه : 72 . بكن هر چه ميكنى . * ( فَوَكَزَه مُوسى فَقَضى عَلَيْه قصص : 15 . گفته‌اند « قضى عليه » يعنى مرگ را بر او وارد كرد و او را كشت ظاهرا « قضى » در اين گونه موارد بمعنى تمام كردن است يعنى موسى مشتى بر او زد و كار او را تمام نمود * ( وَنادَوْا يا مالِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنا رَبُّكَ قالَ إِنَّكُمْ ماكِثُونَ ) * زخرف : 77 . گويند اى مالك پروردگارت كار را بر ما تمام كند و ما را بميراند گويد شما ماندنى هستيد ايضا آيهء * ( لا يُقْضى عَلَيْهِمْ فَيَمُوتُوا ) * فاطر : 36 . كار آنها تمام كرده نميشود تا بميرند . * ( فَقَضاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ فِي يَوْمَيْنِ فصلت : 12 . پرداخت آنها را و تمام كرد ، هفت آسمان در دو دوران . در اقرب الموارد آمده : « قضى الشىء » كار را بطور محكم انجام داد . * ( فَأَجْمِعُوا أَمْرَكُمْ وَشُرَكاءَكُمْ ) * . . . * ( ثُمَّ اقْضُوا إِلَيَّ وَلا تُنْظِرُونِ ) * يونس : 71 . ظاهرا قضا در اين آيه بمعنى اداء و تنفيذ است . و تعديه با « الى » براى افادهء ايصال و رساندن است چنان كه در المنار گفته يعنى كارتان را جمع و محكم كنيد سپس همان تصميم و اراده را بر من برسانيد ( و مرا بكشيد ) . * ( يا لَيْتَها كانَتِ الْقاضِيَةَ ) * حاقّه : 27 . گفته‌اند : ضمير « ليتها » راجع بمرگ در دنيا و ظاهرا قاضى بمعنى تمام كننده است يعنى كافر در آخرت ميگويد : اى كاش مرگ دنيا كار مرا